“Mẹ Tuyết Lan ơi đó kìa! Vậy mà Tuyết Lan nói bác không nhớ gì! Bác ơi, con thăm bác đây nè bác!”
“Không phải là mẹ nhớ gì đâu Cung Lan! Chắc là Cung Lan hên nên hôm nay mẹ mới ‘ơi’ như vậy đó!”
“Nhưng bác đang nhìn Tuyết Lan nói đó kia! Còn nhìn Cung Lan rồi nhìn Tuyết Lan nữa. Nếu bác không hiểu gì sao lại nhìn tụi mình nói chuyện? Có phải cái ống ngay mũi này làm bác khó nói hay không?”
“Không phải đâu Cung Lan. Mẹ Tuyết Lan không còn nhớ gì nữa cả và không nói được gì nữa đâu! Vì Cung Lan mới gặp lần đầu nên không biết đó thôi.”
Vừa dứt câu, Tuyết Lan đáp lại tiếng kêu giúp của người nằm cạnh giường mẹ nàng. Liếc mắt sang bức màn chắn, tôi thấy một người đàn bà lớn tuổi Mỹ trắng nằm yên trên chiếc giường nệm trắng tinh, đang nhờ tìm vật bà vừa đánh rơi xuống sàn. Trong khi Tuyết Lan nhặt dùm bà chiếc remote control của Ti Vi, tôi nhìn quanh căn phòng một lúc rồi đến chiếc bàn sát vách đối diện với giường của mẹ Tuyết Lan. Trên bàn có bình hoa và nhiều bức ảnh của mẹ Tuyết Lan cùng với những đứa con của bà. Trên vách cũng có vài tấm ảnh của bà khi còn trẻ và bài thơ Tấm Lòng Người Mẹ của tôi.
Người ta có mẹ có cha
Con đây chỉ có mỗi mình mẹ thôi
Suốt đời quang gánh đơn côi
Thương con mẹ phải ngược xuôi trăm phần
Bán buôn khuya sớm tảo tần
Nuôi con ăn học cho bằng người ta
Con tuy vắng bóng người cha.
Mẹ đây vừa mẹ, vừa cha hai người.
Tuyết Lan đến bên tôi:
“Thấy thơ mình được in trong khung có thích không?”
“Thích lắm nhưng phải chi bài thơ này hay hơn. Cung Lan không ưng Ỷ với từ lập lại ‘người ta’ nhưng không phải là người chuyên thơ nên đành chịu. Cung Lan chỉ không hiểu sao Tuyết Lan lại thích bài thơ này?”
“Vì nó đúng tâm trạng của Tuyết Lan và hoàn cảnh của mẹ Tuyết Lan đó Cung Lan. Khi bố Tuyết Lan mất, Tuyết Lan chỉ được sáu tháng tuổi. Lúc đó mẹ Tuyết Lan chỉ có ba mươi hai tuổi thôi mà ở vậy một mình nuôi sáu người con ăn học đến nơi đến chốn. Là con Út, lúc nào cũng lúc thúc bên mẹ, chứng kiến cảnh mẹ tảo tần trong vai trò vừa làm mẹ vừa làm cha nên Tuyết Lan muốn tặng mẹ bài thơ này.”
“Có nghĩa là bác một mình tảo tần gánh vác việc nuôi sáu anh chị em Tuyết Lan ăn học, chứ bác không mưu sinh bằng ‘quang gánh’ như trong bài thơ phải không? Vì tấm hình này cho biết bác là nữ quân nhân trước đây mà.”
“Ừ! Trông mẹ Tuyết Lan mặc váy xanh xám, áo sơ mi trắng và đội mũ bê rê như thế này oai ra phết phải không? Nhưng mẹ chỉ là nhân viên hành chính trong bộ phận làm căn cước cho sở cảnh sát chứ không phải là cảnh sát thực thụ đâu Cung Lan.”
“Làm trong sở cảnh sát cũng oai rồi. Dù sao thì cũng được biết nhiều tin trong thành phố trước thiên hạ.”
“Đúng vậy đó Cung Lan! Tức cười là có hôm đi làm về, mẹ Tuyết Lan nói là ‘Tối hôm qua có một đám Hippy bị bắt vì tổ chức nhảy đầm không có giấy phép!’ mà đâu biết con mình được thoát trong đám đó!”
“Trời đất ơi! Tuyết Lan là dân Hippy hả?
“Không phải đâu! Mấy người lớn thời đó thấy ai mặc quần pát thường gọi là dân Hippy đó mà! Cung Lan còn nhớ kiểu áo quần thời đó không? Quần pát áo sơ mi dài tay cổ to bản thường được mấy đứa có dáng cao cao thích mặc lắm đó! Như Kim Khánh, bạn thân Tuyết Lan, thường mặc kiểu này luôn.”
“Nhưng tổ chức nhảy đầm kiểu gì mà để cảnh sát bắt? Rồi làm sao mà Tuyết Lan thoát được?”
“Đi dự sinh nhật mà đâu biết họ tổ chức nhảy đầm không có giấy phép. Lúc nghe ‘bum xì’ là Kim Khánh dẫn Tuyết Lan ra phía sau nhà để leo rào chạy trốn. Kim Khánh vừa cao ráo lại vừa mặc quần tây nên thoắt một cái là ra khỏi rào ngay; còn Tuyết Lan vừa bé tí, vừa mặc mi ni skirt lại mang giày cao gót nên đành đứng ngó mà khóc thôi. May nhờ người nhà thấy tội, nói Tuyết Lan vào giường nằm giả làm người trong nhà nên thoát được.”
“Ha ha ha… Cũng may phước là bác không gặp Tuyết Lan trong sở cảnh sát. Không ngờ lúc đó Tuyết Lan cũng ‘hoang’ chứ vừa gì!”
“Chưa đâu! Tuyết Lan chẳng bằng Kim Khánh tí nào đâu! Kim Khánh còn ‘hoang’ đến độ mướn một ông xích lô giả làm bố để vào phòng giám thị xin cho nghỉ học nữa kìa.”
“Dữ đến vậy hả? Nhưng mà lúc đó Tuyết Lan học lớp nào trong trường mà Cung Lan không biết vậy cà?”
“Lớp chín năm đó Cung Lan. Nhưng học xong lớp chín là Tuyết Lan đã xin chuyển vào Sài Gòn học rồi. Tuyết Lan còn nhớ khi vào phòng giám thị để xin chuyển bản thành tích biểu, cô Ngân hỏi Tuyết Lan học lớp nào. Tuyết Lan vừa trả lời học lớp chín năm là cô chép miệng than trời ngay. Cô nói: ‘Trời ơi, học sinh lớp chín năm phá thì phải biết! Cái lớp phá nhất trường Nữ Trung Học Nha Trang này!’”
Câu nói này vừa dứt, chúng tôi ôm bụng cười ngặt nghẽo. Vài giây sau, chúng tôi phải ngưng lại để chào người đàn ông Mỹ trắng đang cầm xích dắt một con chó rất lớn đang đứng ngoài cửa phòng. Đi cùng ông và con chó còn là hai đứa bé một trai, một gái độ mười ba, mười bốn tuổi. Ông nói với Tuyết Lan là ông hay đưa con chó của ông vào khu dưỡng lão này ghé thăm các phòng nhưng lần nào ghé phòng của mẹ Tuyết Lan, cũng thấy bà ngủ li bì nên không biết là bà có thích nhìn con chó của ông không. Tuyết Lan nói cảm ơn rồi hỏi han ông bằng giọng nói rất thân mật nhưng khi ông ta vừa đi khỏi, tôi hỏi ông ta là ai thì nàng nói là nàng chẳng biết ông là ai. Nàng giải thích là nhiều người thăm người thân của họ trong khu dưỡng lão thường ghé thăm mọi người ở các phòng kế bên, hay tất cả các phòng cho nên những người khách viếng chào nhau vui vẻ thân mật không có nghĩa là biết nhau. Tôi cảm thấy thú vị khi nghe những câu chuyện về những người khách viếng đối với người trong nhà dưỡng lão, rồi cảm thấy thú vị hơn khi nhìn Tuyết Lan nựng mẹ với những cái dí yêu trên mặt, những cái hôn trên má và những cái vuốt ve trên tay trên tóc. Khi chào chia tay với mẹ nàng, tôi thực sự biết rằng bà không hề biết hay nhớ một điều gì như Tuyết Lan diễn tả trước đây. Nhìn đôi mắt dửng dưng của bà khi Tuyết Lan chào từ giã, tôi hiểu rằng những gì Tuyết Lan làm cho mẹ chỉ có mình Tuyết Lan biết được mà thôi.
“Tuyết Lan cảm ơn Cung Lan đã thăm mẹ Tuyết Lan.”
“Cung Lan phải nói cảm ơn Tuyết Lan đã chở Cung Lan thăm mẹ Tuyết Lan đúng hơn.”
“Không có gì đâu mà Cung Lan. Cuối tuần nào mà Tuyết Lan không đi thăm mẹ! Ngày mai Tuyết Lan còn chở con gái Tuyết Lan vào thăm mẹ nữa đó.”
“Mỹ Linh, con gái Tuyết Lan, mới đó mà đã tốt nhiệp Đại Học gần hai năm rồi phải không? Vậy là Tuyết Lan có khác gì mẹ Tuyết Lan ngày xưa đâu! Cũng ‘vừa làm mẹ vừa làm cha’ lo cho con Tuyết Lan học thành tài đó chứ!”
“Ừ! Mới đó mà mau ghê Cung Lan! Không ngờ mới đó mà Ti Ti đi làm đã được hai năm rồi đó Cung Lan.”
“Thời gian tàn nhẫn ghê phải không Tuyết Lan? Bây giờ con mình còn lớn tuổi hơn mình vào ngày 30 tháng 4 năm 1975 nữa đó. Mới đây, Bích Lan lại gửi hình chụp của Tuyết Lan trong tờ báo Time năm 1975 vào ‘chợ’. Trước tháng tư, Bích Lan thường hay gửi tấm hình này!”
“Ủa, vậy đó hở? Tuyết Lan bận quá, không vào CCH được nên không biết. Nhưng mà tấm hình đó chụp Tuyết Lan tại tòa Đại Sứ Quán Mỹ vào ngày 29 tháng 4 chứ không phải ngày 30 tháng 4 đâu Cung Lan.”
Trên đường lái xe về nhà tôi nghĩ mãi về cô bạn lớp chín năm của trường tôi năm nào. Các thầy cô giáo của chúng tôi chắc không bao giờ ngờ cô học trò trong lớp nổi tiếng phá phách nghịch ngợm nhất trường của mình năm ấy nay là một người con rất hiếu thảo và là người mẹ rất đảm đang. Đó là nữ sinh của lớp nghịch phá nhất trường tôi, còn các nữ sinh của các lớp khác đang làm gì cho cha mẹ họ và con cái họ thì tôi không hề biết được.
